spacer.png, 0 kB
Putterkoppel E-mail

 

Image

De Putterkoppel is een vroegere leemkuil langs de weg van Niersen naar Uddel. De leem kon vroeger worden gebruikt voor het bakken van stenen, het vervaardigen van aardewerk en urnen, maar ook bijvoorbeeld voor het verharden van wegen.
Tegenwoordig staat onder in de kuil water en lest het wild haar dorst op deze plek.

De naam Putterkoppel wordt als volgt verklaard:
Putter = Put
Koppel = Gemeenschappelijk land
Dus is het de naam van een gemeenschappelijke kuil met een put.

  
Koningin Wilhelmina

ImageIn de Putterkoppel is een gedenksteen geplaatst, met een aantal opschriften:
Aan de voorkant: “Putterkoppel
Aan de achterkant “Het Vreebos werd door H.M. de Koningin aangekocht in Mei 1907”. 

Verder een nogal dichterlijke tekst:

In ’t hart van dit hoogopgaand bos ligt een kuil.
Misschien eenmaal voor rechtspraak verkoren.
Of wel tot een plek waar der Maalmannen mond.
Zich op ’t stuk van bebossing deed hooren.
Den lande tot heil, ook door hun overleg.
Werd ontginning verbeidt of geboren.

Dr. E. LAURILLARD. 

Koningin Wilhelmina heeft het Kroondomein in haar regeerperiode aanmerkelijk uitgebreid. Als onderdeel van die uitbreiding kocht ze rond Niersen grote stukken land, die ze vervolgens liet bebossen. Het Vreebos was een bestaand stuk bos temidden van de grote stukken heide die er destijds waren.
In de tijd van Koningin Wilhelmina was de Putterkoppel nog geen moddergat, maar een kuil die keurig werd aangeharkt. 

Image 

Vroeger stonden in de Putterkoppel een Koepel en een schuurtje. De Koepel is vaak door Koningin Wilhelmina bezocht.
In het juni-nummer van Vaassens Vooruitgang uit 1926 wordt de volgende beschrijving gegeven:

... en ge staat opeens in een boschje van hoog opgaande beuken, onder welks lommer ge een tweetal koepelvormige reuzenprieelen ontdekt. 't Eene is voor de Kon. Familie als deze hier komt vertoeven en 't andere voor de paarden van Hare Majesteit. Een opschrift op een daar geplaatsten steen verkondt den bezoeker 't ontstaan van dit lieflijkst aller plekjes in den omtrek.

Koningin Wilhelmina liet rond 1957 de koepel herstellen. De houten koepel was toen zeskantig, met zware eiken palen op de hoeken met daaraan de horizontale latten. Op de latten was hei gebonden. Het dak was gemaakt van hei, dat met leem werd afgedicht. In het huisje zaten deuren en kleine raampjes. Binnen waren langs de zijkanten bankjes aangebracht.
Nadat de koepels na het overlijden van Koningin-moeder Wilhelmina enkele malen waren vernield werden ze kort daarna afgebroken.

Image

  
Oude historie 

De maalmannen zijn de geërfden van het Niersense boerregt. Deze mensen bestuurden de marke van Niersen en hadden daarbij vergaande rechten. De hei speelde hierin een belangrijke rol.

Een mogelijk bewijs van vroegere volksofferfeesten werd in 1844 door boswachter H. Vis geleverd, toen hij leem groef in de kuil. Hij vond verscheidene lange, ronde en platgedrukte leemballen, die werden onderzocht door apotheker Geerts uit Leiden. Deze verklaarde dat deze geen natuurlijke oorsprong hadden, maar dat deze door mensen waren gemaakt.
Een van leem, kiezel en zand gemaakt doodshoofd was een opmerkelijke vondst. In de schedel bevond zich een ronde opening. Mogelijk is ook dit een ritueel voorwerp.

  
Lokatie

De Putterkoppel is te vinden door vanaf Vaassen de Elspeterweg te volgen tot over de Galgenberg.
Daarna de eerste weg links. Na enkele bochten in deze weg ziet u de Putterkoppel aan de linkerkant.
Deze route is niet per auto of motor te bereiken.
GPS-locatie: +52° 16' 25.54" noord en +5° 52' 1.60" oost.
(52.27376N en 5.86711E)

Image

  
Bronnen:
  • Aantekeningen Kamper, 1967;
  • Handel en wandel op de Noord-Veluwe tussen prehistorie en historie, C.A. van Baarle, 1989.
  • Ampt Epe 6, binnenkant kaft, oktober 1965;
  • Ampt Epe 50, pagina 29-43, G.S. van Lohuizen, maart 1980;
  • Ampt Epe 67, pagina 3-16, C.A. van Baarle, juni 1984;
  • Ampt Epe 127, pagina 6-11, Harry Bouwman, juli 1999;
  • Ampt Epe 137, pagina 16-22, Harry Bouwman, december 2001.

 

 
< Vorige   Volgende >
Joomla Template by Joomlashack
Free Joomla Templates